Η Ακαδημία Ποίησης και Παραμυθιού στην προσπάθειά της να συμβάλει στην ανάδειξη του νεοελληνικού θεάτρου σκιών και της λαϊκής πνευματικής δημιουργίας της ευρύτερης περιοχής οργάνωσε τη δράση με τίτλο "Ο Καραγκιόζης συναντά τον Αίσωπο και τον Νασρεντίν Χότζα". 

Αρχικά παρουσιάστηκε σε ορεινούς οικισμούς της Ξάνθης και περιλάμβανε πρωτότυπες παραστάσεις θεάτρου σκιών, εκθέσεις, εκδόσεις, ηχογραφήσεις και βιωματικά εργαστήρια για παιδιά. 

Διαβάστε τον απολογισμό της δράσης στο άρθρο στην εφημ. Εμπρός εδώ.

---

ΚΥΡ. 20/7/25: Η όμορφη του σεραγίου. ΚΟΜΝΗΝΑ 
ΚΥΡ. 27/7/25: Ο κλέφτης του σεραγίου. ΔΑΦΝΩΝΑΣ
ΠΑΡ. 1/8/25: Η όμορφη του σεραγίου. ΣΤΑΥΡΟΥΠΟΛΗ 
ΣΑΒ. 27/9/25: Η όμορφη του σεραγίου. ΜΑΝΤΑΙΝΑ 
ΤΕΤ. 12/11/25: Η όμορφη του σεραγίου. ΣΜΙΝΘΗ
ΠΑΡ. 28/11/25: Η όμορφη του σεραγίου. ΩΡΑΙΟ

 

ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΕΣ από τη δράση
​μπορειτε να δείτε στα ΝΕΑ μας

Η παράσταση στα Κομνηνά υλοποιήθηκε μετά από πρόσκληση της Περιφερειακής Ενότητας Ξάνθης.
Η δράση υλοποιήθηκε ​με την ευγενική υποστήριξη ​της γαλακτοβιομηχανίας ΡΟΔΟΠΗ, της Εφημερίδας Εμπρός, του Πολιτιστικού Συλλόγου Δαφνώνα "Η Δήμητρα", της Ενορίας Σταυρούπολης, των κατοίκων της Μάνταινας, του ΚΔΑΠ Σμίνθης Παίζω & Μαθαίνω και του Μειονοτικού Δημοτικού Σχολείου Ωραίου.

 Η δράση υλοποιήθηκε με την παροχή αιγίδας και οικονομικής επιχορήγησης του Υπουργείου Πολιτισμού.

Αίσωπος

​«Αἴσωπος ὁ λογοποιὸς ἦν Θρᾷξ» Αριστοτέλης
«Μῦθός ἐστι λόγος ψευδὴς εἰκονίζων ἀλήθειαν» Θέων
«… ἀμαθὴς γὰρ ἔφυς… οὐδ᾽ Αἴσωπον πεπάτηκας» Αριστοφάνης

… άσχημος, κοιλαράς, με τεράστιο κεφάλι και πλακουτσωτή μύτη, μαυριδερός, με μακριά γενειάδα, κουτσός με στραβά πόδια και χέρια, καμπούρης, φαφούτης και άφωνος… 
Αυτός ήταν ο Αίσωπος, σύμφωνα με την αρχαία βιογραφία του! Το μυαλό του όμως ήταν δυνατό και σοφό και του έδωσε αιώνια δόξα!

Από πού κρατούσε η σκούφια του;
  Ο Αίσωπος ο μυθοποιός ήταν Θράκας, μας λέει ο Αριστοτέλης! Άλλοι λένε ότι καταγόταν από το νησί της Σάμου, από τη Φρυγία ή τη Λυδία, περιοχές της Μικράς Ασίας. Μάλλον γεννήθηκε πριν το 620 π.Χ. και πέθανε το 564 π.Χ. Τον σκότωσαν οι κάτοικοι των Δελφών, επειδή τους κατηγόρησε για την απληστία τους.

Ήταν του αέρα τα λόγια του;
  Ο Αίσωπος ποτέ δεν έγραψε τους μύθους του. Τους διηγούνταν προφορικά. Αξιοποίησε στις ιστορίες του ζώα, λιγότερο φυτά ή ανθρώπους ή θεούς. Έτσι έφτιαξε πάνω από 400  ψευδείς αλλά αληθοφανείς ιστορίες.
  Οι μύθοι του ήταν σύντομοι, με απλά λόγια, γεμάτοι όμορφες εικόνες και συμβολισμούς, είχαν διδακτικό χαρακτήρα και ζώα να μιλούν με ανθρώπινη λαλιά! Συχνά οι ιστορίες ήταν αστείες κι άλλοτε σατίριζαν τις καταχρήσεις των κυρίαρχων ανθρώπων.
  Μύθοι αναφέρονται και πριν από τον Αίσωπο, π.χ. στους ποιητές Ησίοδο και Αρχίλοχο. Ο Αίσωπος όμως ήταν μάλλον αυτός που τους χρησιμοποίησε συχνότερα και με τη μεγαλύτερη τέχνη. Στο όνομα του διάσημου μυθογράφου μπορεί να προσγράφτηκαν μύθοι και μεταγενέστερων δημιουργών.

Πόσους δρόμους να ‘χει περπατήσει;  
  Ο Αίσωπος έζησε για χρόνια ως δούλος στη Σάμο, αλλά απέκτησε την ελευθερία του με τις καλές συμβουλές που έδινε. Έγινε σύμβουλος σε βασιλιάδες και ταξίδεψε στην Κάτω Ιταλία, στην Ασία, στην Αίγυπτο. Γι’ αυτό και πολλοί μύθοι που έπλασε έχουν την προέλευσή τους στους Βαβυλώνιους, τους Ασσύριους. Μάλιστα λέγεται ότι η Αιγύπτια θεά Ίσιδα χάρισε στον άφωνο αρχικά Αίσωπο άριστο λόγο! 
  Ο αριστοτελικός Δημήτριος ο Φαληρέας στην Αλεξάνδρεια ήταν ο πρώτος που κατέγραψε σε πεζό λόγο τους αισώπειους μύθους γύρω στο 300 π.Χ. Από τότε χιλιάδες αντιγραφές χειρόγραφων, μεταφράσεις, εκδόσεις βιβλίων και διασκευές έφτασαν τον Αίσωπο στα πέρατα της γης! Για να μην μπορεί ο Αριστοφάνης να κατηγορήσει κανέναν ως αμαθή, επειδή δεν έχει διαβάσει Αίσωπο! ​

Στο πλαίσιο της δράσης έγιναν ηχογραφήσεις μύθων του Αισώπου και ιστοριών του Νασρεντίν Χότζα, που είναι διαθέσιμες στο κανάλι της Ακαδημίας Ποίησης και Παραμυθιού στο YouTube: ​https://www.youtube.com/@pf-academy/playlists

Νασρεντίν Χότζας

«Φυλαχτείτε από το να πάρετε στα σοβαρά τα πράγματα που δεν το αξίζουν...»

---

Πόσους δρόμους να ‘χει περπατήσει;
   Πολλές από τις ιστορίες που κυκλοφορούν με το όνομα του Νασρεντίν, είναι δημιουργήματα του λαού, που τις βρήκε καλές και τις «φόρτωσε» στις γερές πλάτες του Χότζα.
  Οι ιστορίες του Νασρεντίν, αυτούσιες ή με παραλλαγές, κυκλοφορούν σήμερα στην Τουρκία, την Ελλάδα, τη Βουλγαρία, τη Σερβία, τη Ρουμανία, την Ουγγαρία, την Αρμενία, τον Καύκασο, το Ιράν, το Αζερμπαϊτζάν, τη Φινλανδία, την Ουκρανία, τη Βόρεια Αφρική, ακόμα και στην Ινδία και την Κίνα!
​

 Νασρεττίν Χότζας, Μολλά Νασρεττίν, Χατζέ Νασρεττίν, Νασιρουττίν, Νασρτατίνος, Αναστρατής, Ασκλανίχοτζια, Στρατηχότζας
 
  Αυτά είναι μερικά από τα ονόματα με τα οποία είναι γνωστός αυτός ο διάσημος καλαμπουρτζής!
  Η πλειονότητα όμως του λαού τον αποκαλεί απλά Χότζα, που σημαίνει τον ιερωμένο και δάσκαλο του ισλαμισμού.

Από πού κρατάει η σκούφια του;
   Η παράδοση λέει ότι ο Χότζας όταν γεννήθηκε, δεν έκλαψε μα γέλασε!
  Τα στοιχεία που έχουμε για τη ζωή του δεν είναι ξεκάθαρα. Κάποιοι λένε μάλιστα ότι δεν υπήρξε ποτέ! Η ζωή και η φυσιογνωμία του είναι ένα μυστήριο...
  Γενικά θεωρείται ότι έζησε τον 13ο αιώνα στη Μικρά Ασία. Γεννήθηκε στην επαρχία Σιβριχισάρ, στο χωριό Χόρτου, που σήμερα έχει πάρει το όνομά του!
  Έζησε στην επαρχία του Ικονίου, στο Ακσεχίρ, όπου και πέθανε σε μεγάλη ηλικία. Μέχρι σήμερα υπάρχει εκεί ο τάφος του Νασρεντίν. Είναι τόπος προσκυνήματος και παρηγοριάς των πονεμένων, τόπος ευλογίας κι ευτυχίας.
  Μάλιστα στο Ακσεχίρ της Τουρκίας γίνεται κάθε χρόνο Φεστιβάλ στη μνήμη του, τον Ιούλιο.

Ήταν του αέρα τα λόγια του;
 Το γέλιο που προκαλούν τα ανέκδοτα του Νασρεντίν είναι η φιλοσοφία που γίνεται τέχνη. Στις ιστορίες του ο λόγος είναι απλός, ευχάριστος κι αστείος. Με σατιρικό πνεύμα πειράζει τους άλλους και τον εαυτό του.
Στις περισσότερες ιστορίες του Νασρεντίν ο ίδιος είναι πρωταγωνιστής, με σύντροφό του έναν γάιδαρο.
  Ο Χότζας εμφανίζεται αντιφατικός, ιμάμης ή δικαστής ή απλός χωρικός, επικριτικός απέναντι και στην εξουσία και στον λαό. Άλλοτε είναι σοφός και καλόκαρδος, υπομονετικός κι εργατικός. Άλλοτε όμως είναι άξεστος και τεμπέλης, πεισματάρης και απατεώνας. Με επιρροές από την περσική, την αραβική και την αρχαία ελληνική φιλολογία, σήμερα ο Νασρεντίν βρίσκεται στην κορυφή της λαϊκής πνευματικής δημιουργίας της Τουρκίας.

Μια μοναδική και αποκλειστική συνέντευξη του Καραγκιόζη!

• Καραγκιόζη μου, πού τους βρήκες αυτούς τους δύο και τους κουβάλησες στο πανί σου;
• Τι να σου πω, βρε παιδάκι μου; Εγώ εδώ τους βρήκα.
• Και τι έχεις να πεις μαζί τους; Πώς θα συνεννοηθείτε;
• Με τη… μύτη. Μην ανησυχείς βρε, μιλάμε την ίδια γλώσσα. Λαϊκή, αστεία, σταράτη.
• Τι είναι αυτό που σας δένει λοιπόν; Για να καταλάβω…
• Είναι η νοστιμάδα στα λόγια μας, βρε αδερφέ. Ό,τι λέμε έχει ζουμί – μανούλα μου, πεινάω! «Εν... βρακί ην ο λόγος», κάπως έτσι δεν το λέτε εσείς οι γραμματιζούμενοι; Η γλώσσα κόκκαλα δεν έχει και κόκαλα τσακίζει, λέω εγώ. Κι άλλες τέτοιες εξυπνάδες που λεν και τούτοι οι δύο.
• Αξίζει, λες, να τους ακούσω σήμερα, Καραγκιόζη μου;
• Αν αξίζει θα το πεις εσύ. Βάλε και λίγο το μυαλό σου να δουλέψει! Ο καθένας απ’ τους δυο τους πάντως κουβαλάει το δικό του παραμύθι… Όπως κι εγώ! Άντε να σου τους γνωρίσω καλύτερα, γιατί μου φαίνεται ότι δεν έχουν δει και πολλά τα μάτια σου. Από τα βάθη των αιώνων έρχονται, νεράκι απ’ την ίδια πηγή, για να ξεδιψάσω, να ξεγελάσω την πείνα μου… 

---

Ενδεικτική βιβλιογραφία

για τον Αίσωπο 

• Adrados, F. R., & Holzberg, N. (2016). fable. In Oxford Research Encyclopedia of Classics. Oxford University Press. https://doi.org/10.1093/acrefore/9780199381135.013.2622
• Graf, F. (2011). Εισαγωγή στη μελέτη της ελληνικής μυθολογίας. Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης.
• Katsadoros, G. C. (2011). Aesopic Fables in the European and the Modern Greek Enlightenment. Review of European Studies, 3(2). https://doi.org/10.5539/res.v3n2p110
• Papademetriou, J.-T. (1997). Aesop as an Archetypal Hero. Hellenic Society for Humanistic Studies.
• Rusten, J. S. (2015). Aesop. In Oxford Research Encyclopedia of Classics. Oxford University Press. https://doi.org/10.1093/acrefore/9780199381135.013.150
• Trentin, L. (2009). What’s in a hump? Re-examining the hunchback in the Villa-Albani-Torlonia. The Cambridge Classical Journal, 55, 130–156. https://doi.org/10.1017/S1750270500000233
• van Dijk, G.-J. (1997). Αἶνοι, Λόγοι, Μῦθοι. Archaic, Classical, and Hellenistic Greek Literature, with a study of the theory and terminology of the genre. Brill. https://doi.org/10.1163/9789004330306
• van Dijk, G.-J. (1998). There Were Fables Before Aesop. Reinardus. Yearbook of the International Reynard Society, 11, 205–214. https://doi.org/10.1075/rein.11.15dij
• Αρμουτίδου, Α. (2020). Αξιοποίηση θεατρικών τεχνικών στη διδασκαλία των μύθων του Αισώπου στην προσχολική εκπαίδευση. Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης. http://dx.doi.org/10.26257/heal.duth.9934
• Δημάση, Α. (;). Τα κοινά στοιχεία μυθοπλασίας του Αισώπου και του Κριλόβ ως στοιχεία διακειμενικότητας και διαπολιτισμικού διαλόγου. Mare Ponticum, 1–13. http://mareponticum.bscc.duth.gr/index_htm_files/dimasi_an_prak_2.pdf
• Καραγιάννης, Θ. (1987). Βιβλιογραφία των νεοελληνικών μεταφράσεων και διασκευών του Αισώπου. Διαβάζω, 167, 62-64, https://diavazo.gr/periodiko/τεύχος-167/
• Κατσαδώρος, Γ. (2005). Η διάχυση του αισώπειου μύθου στην Ευρώπη των μέσων χρόνων: η περίπτωση του Odo of Cheriton. https://doi.org/http://dx.doi.org/10.12681/eadd/21442
• Κλιάφα, Μ. (1987). Οι μύθοι του Αισώπου και η λαϊκή παράδοση. Διαβάζω, 167, 46-49, https://diavazo.gr/periodiko/τεύχος-167/
• Κοντολέων, Μ. (1987). «Αισώπου Μύθοι». Μια ανάγνωση. Διαβάζω, 167, 59-61, https://diavazo.gr/periodiko/τεύχος-167/
• Κυργιαλάνη, Ε. (2023). Πορτρέτα Αισώπου και Σωκράτη και το ιδανικό της ασχήμιας. Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης. https://doi.org/10.26262/heal.auth.ir.350040
• Μαυρόπουλος, Θ. (επιμ.). (2005). Αισώπειοι μύθοι. Ζήτρος.
• Μερακλής, Μ. Γ. (1987). Το αισώπειο ζήτημα. Διαβάζω, 167, 23-29, https://diavazo.gr/periodiko/τεύχος-167/
• Μητσόπουλος, Θ. (1987). Σε ποιους απευθύνεται ο Αίσωπος. Διαβάζω, 167, 56-58, https://diavazo.gr/periodiko/τεύχος-167/
• Μπενέκος, Α. (1987). Ο Αίσωπος εικονογραφημένος. Διαβάζω, 167, 39-45, https://diavazo.gr/periodiko/τεύχος-167/
• Παπαθωμόπουλος, Μ. (1990). Ο Βίος του Αισώπου. Η παραλλαγή G. Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων.
• Παπανικολάου, Σ. (2011). Η εικονογράφηση των μύθων του Αισώπου στην ελληνική παιδική λογοτεχνία (1958-2000). Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων.  https://doi.org/10.12681/eadd/31712
• Σακελλαρίου, Χ. (1987). Αίσωπος, βιογραφικό διάγραμμα. Διαβάζω, 167, 20-22, https://diavazo.gr/periodiko/τεύχος-167/
• Σακελλαρίου, Χ. (1987). Οι κοινωνικές δομές του αρχαίου ελληνικού κόσμου μέσ’ απ’ τη ζωή και τους μύθους του Αισώπου. Διαβάζω, 167, 30-34, https://diavazo.gr/periodiko/τεύχος-167/
• Σπυρόπουλος, Η. (επιμ.). (2005). Πλάτωνος μύθοι. Ζήτρος.
• Ταρσούλη, Γ. (επιμ.). (1954). Αισώπου Μύθοι. Ατλαντίς.
• Τροβάς, Δ. (1987). Οι μύθοι του Αισώπου κι οι συλλογείς, μεταφραστές και διασκευαστές τους. Διαβάζω, 167, 50-55, https://diavazo.gr/periodiko/τεύχος-167/
• Χωρεάνθη, Ε. (1987). Η διαχρονική λειτουργία των αισώπειων μύθων. Διαβάζω, 167, 35-38, https://diavazo.gr/periodiko/τεύχος-167/

για τον Νασρεντίν Χότζα

• Akman, Ö. (επιμ.). (2021). Turkish Education History. ISRES Publishing. https://www.isres.org/books/TurkishEducationHistory_16-12-2021.pdf
• Asilioglu, B. (2008). The Educational Value of Nasreddin Hodja’s Anecdotes. Children’s Literature in Education, 39(1), 1–8. https://doi.org/10.1007/s10583-007-9055-3
• Cömert, S. A. (2019). The most commonly used visual images in Nasreddin Hodja anecdotes and the meanings attributed to these images. International Journal of Educational Policy Research and Review, 6(2), 31–38.
• Conrad, J. A. (2018). “This is not our Hoca!” Repurposing, Repackaging, and Reappropriating Nasreddin Hoca. In R. Bendix & D. Noyes (Eds.), Terra ridens - Terra narrans. Festschrift for the 65th birthday of Ulrich Marzolph (Vol. 1, pp. 263–299). Verlag für Orientkunde.
• Corrao, F. M. (2016). Some Observations on Humour in Islamic Culture. The Arabist: Budapest Studies in Arabic, 37, 1–7. https://doi.org/10.58513/ARABIST.2016.37.2
• Erdoğan, N. (2013). Nasreddin Hoca and Tamerlane: Encounters with Power in the Turkish Folk Tradition of Laughter. Evista de Etnografie Si Folşlor/Journal of Ethnography and Folklore, 1–2, 21–36.
• Fedai, H. (2001). Mulla or Hodja Nasreddin as seen by Cypriot Turks and Greeks. Folklore: Electronic Journal of Folklore, 15–17, 105–111. https://www.folklore.ee/folklore/vol16/mulla.pdf
• Oğuzhan, Ö. (2017). Re-Reading Nasreddin Hodja as an Opportunity for “Intercultural Contact.” Bilig, 82, 249–267. https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/807322
• Özkarakoç, Ü. Ö. (2019). The Evaluations About Some Statues of Nasreddin Hodja Who Is the Common Value of Turkish Cultural Geography. MANAS Journal of Social Studies, 8(1), 157–175. https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/636231#page=2.08
• Sabatos, C. (2016). Nasreddin Hodja’s foolish wisdom: Slavic literary adaptations of a Turkish folk hero. World Literature Studies, 8(4), 35–46.
• Sallabaş, E., & Göktentürk, T. (2018). The Value of Nasreddin Hodja Fikras in Terms of Turkish Teaching to Foreigners. Bartın Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 7(1), 206–275. https://doi.org/10.14686/buefad.356300
• Torusdağ, G., & Aydın, İ. (2020). The power of discourse, critical discourse: Analysis on Nasreddin Hodja anecdotes. International Journal of Social Humanities Sciences Research, 7(60), 2888–2893. https://doi.org/10.26450/jshsr.2118
• Yaman, İ. (2017). Using Nasreddin Hodja Stories in English as a Foreign Language (EFL) Classrooms. International Journal of Languages’ Education, 5(1), 410–420. https://doi.org/10.18298/ijlet.1713
• Βαλαβάνης, Ι. (επιμ.). (1896). Ανέκδοτα Νασρ-εδ-διν Χότζα. Σκαρλατόπουλος. https://anemi.lib.uoc.gr/metadata/3/c/3/metadata-22-0000056.tkl
• Δημητρακόπουλος, Σ. (επιμ.). (1988). Ο υπέροχος Ναστραδίν Χότζας. Κέδρος.
• Ζούρος, Λ. (2018). Όταν ο Χότζας συνάντησε τον Αϊνστάιν. Δοκίμιο πάνω στην τέχνη της κοινής λογικής. Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης.
• Κόκκας, Ν. (2014). Η μορφή του Νασραντίν Χότζα στις ευτράπελες διηγήσεις των Πομάκων. Στο Δ. Μαυρίδης & Σ. Γκουτζίνης (επιμ.), Πρακτικά Επιστημονικής Ημερίδας Λαογραφίας «Επτά εισηγήσεις από τη θεματολογία του «παραδοσιακού» και του «νεωτερικού» (ιδιαίτερα του “popular”) λαϊκού πολιτισμού. Ίδρυμα Θρακικής Τέχνης και Παράδοσης, 77-99.
• Μαγιόπουλος, Σ. (επιμ.). (1991). Ο Νασρεττίν Χότζας. Εστία.
• Ο Καραγκιόζης και ο Νασρεδίν Χότζας. (;). Άγκυρα.
• Σολοβιόφ, Λ. (επιμ.). (1953). Ο Ναστρεντίν Χότζας. Ορίζοντες. https://faltaits.gr/el/repository-item?uuid=2a7a3088-c3e1-4b2c-a6f5-395f26c2a334
• Τουντζάι, Φ. (επιμ.). (2010). Νασρεττίν Χότζας. Ιστορίες και χωρατά από τη Μικρά Ασία και τον ελλαδικό χώρο. Κέντρο Ανατολικών Γλωσσών και Πολιτισμού.
• Μπουρλής, Γ. (επιμ.). 2024. Ο Αίσωπος συναντά τον Νάσρεντιν Χότζα. Μύθοι & ιστορίες. ​Εκδόσεις Αντιμόνιο (τρίγλωσση έκδοση).